Początki płockiego ZOO sięgają 1919 roku, kiedy powstał pomysł założenia ogródka przyrodniczego na potrzeby dydaktyczne szkół miasta Płocka. Wysunęła go Pani Maria Macieszyna – zaangażowana nauczycielka biologii i aktywna działaczka kulturalno – oświatowa, która w licznych wystąpieniach podkreślała potrzebę istnienia miejsca, gdzie młodzież będzie się uczyć poprzez bliski kontakt z przyrodą. Za pośrednictwem Towarzystwa Ogrodniczo Pszczelarskiego, którego była współzałożycielką i sekretarzem, wnioskowała w tej sprawie do Dozoru Szkolnego. W listopadzie 1919 r. przewodniczący Dozoru Szkolnego – prywatnie mąż Marii – Pan Aleksander Maciesza złożył podanie do Magistratu (dzisiejszy Urząd Miasta) o założenie ogródka i przeznaczenie na ten cel terenu przy schodach prowadzących nad Wisłę. Ostatecznie projekt nie został jednak zrealizowany.
Maria i Aleksander Maciesza
Dopiero w 1938 roku Rada Miasta Płocka nabyła od prywatnych właścicieli ok. 10 ha terenu położonego wzdłuż ulicy Norbertańskiej i Kilińskiego, który pierwotnie przeznaczono na park miejski. W ramach organizowanej tam 10 lat później wystawy rolniczo – ogrodniczej kierownik Miejskiego Przedsiębiorstwa Ogrodniczego Tadeusz Borkowski urządził pokaz wyhodowanych roślin na terenie ogródka przy ul. Kościuszki 3, a w celu ożywienia ekspozycji umieścił tam żółwia, kreta, jeża, myszy oraz kilka ptaków. Wystawa była masowo odwiedzana przez Płocczan.
Rok później, w marcu 1949, w miejscu wystawy otwarto ogródek botaniczny wzbogacony o większą ilość zwierząt, m. in. sarnę, parę lisów, bażanty i pawie. Atrakcja cieszyła się tak wielką popularnością, że Zarząd Miasta wprowadził bilety wstępu, głównie w celu ograniczenia frekwencji, która po niedługim czasie osiągnęła 60 tys. osób. W związku z tak dużym zainteresowaniem, Borkowski podjął inicjatywę zorganizowania regionalnego Ogrodu Zoologicznego na terenie wiślanej skarpy.
Tadeusz Borkowski
W projektowanie Ogrodu uczestniczył Naczelny Inspektor Ogrodów Zoologicznych w Polsce, a jednocześnie dyrektor warszawskiego ZOO, dr Jan Żabiński. Prezydium Rady Narodowej przyznało na ten cel 7 ha przy ulicy Norbertańskiej. Dzięki wszystkim tym działaniom w roku 1951 zostało otwarte ZOO z fauną krajową. Na licznych, jak na ówczesne realia, ekspozycjach można było zobaczyć jelenie, niedźwiedzie, wilki, lisy, liczne ptaki, gady i ryby.
Tadeusz Taworski
W roku 1956 dyrektorem płockiego ZOO został Tadeusz Taworski, który zainicjował słynną „Akcję Krokodyl” – miejską zbiórkę 6 tys. książek dla Polonii argentyńskiej, za które uzyskano wiele cennych zwierząt o wartości ówczesnych 250 tys. zł, w tym m.in. mrówkojady, pancerniki, węże, oposy.
W odpowiedzi na Akcję ZOO otrzymało również sławną aligatorzycę Martę (zakupioną przez inż. Tadeusza Wągrowskiego), którą można podziwiać w płockim ZOO do dziś.
W kolejnych latach ekspozycję Ogrodu poszerzano o kolejne okazy egzotyczne. Kolekcję uzupełniano o zwierzęta z innych ogrodów zoologicznych w kraju i za granicą.
Pierwszy słoń indyjski – uwielbiana przez płocczan Petra – przyjechał do Płocka z Holandii 15 października 1964 roku.
Rok później rozpoczęto prace projektowe nad pierwszym w Polsce Pawilonem Dydaktyczno – Naukowym z ekspozycją gadów, płazów, ryb i bezkręgowców, który został oddany do użytku w roku 1979.
Kolejne lata upłynęły na intensywnej modernizacji i rozbudowie Ogrodu oraz sprowadzaniu cennych, ginących oraz wartościowych edukacyjnie gatunków.
Obecnie eksponujemy 5000 zwierząt z 450 gatunków, a płockie ZOO jest członkiem międzynarodowych organizacji działających na rzecz ochrony przyrody, tj. EAZA i Species360 (od 1995r.) oraz WAZA i IZE (od 2002 roku).
Bierzemy też czynny udział w programach hodowli gatunków zagrożonych wyginięciem (EEP i ESB).